دوره ساز
26 فروردین 1405 | 20:35
آموزش تحلیل بازار در بازاریابی :تحلیل بازار چیست؟
تحلیل بازار چیست؟! بازار این کلمهی چهار حرفی دنیایی از پیچیدگی، فرصت، و گاهی هم چالش رو در خودش جا داده. فرقی نمیکنه صاحب یک کسبوکار بزرگ باشی، یک استارتاپ نوپا رو مدیریت کنی، یا حتی فقط یک ایده تو سرت داشته باشی؛ درک درست از بازار، نبض تپندهی موفقیت توئه. اما چطور میشه این نبض رو گرفت و از رمز و رازش سر درآورد؟
تو این مقاله از سری مقالات بازاریابی چیست؟ از دوره ساز میخوایم با هم سفری داشته باشیم به دنیای تحلیل بازار. قراره یاد بگیریم اصلا تحلیل بازار چیه؟ چطور اندازه و پتانسیل یک بازار رو تخمین بزنیم؟ روندهای آینده رو پیشبینی کنیم، و از تغییرات به نفع خودمون استفاده کنیم. پس با ما در دوره ساز همراه باشید.
هر بازاری، مثل یک موجود زنده، یک اندازه و یک نرخ رشد داره. شناخت این دو مورد، اولین قدم برای ورود یا توسعه در اون بازاره.
اندازه فعلی بازار (از نظر ارزش و حجم): نبض بازار در دستان شما
وقتی میگیم "اندازه بازار"، منظورمون چیه؟ سادهست! یعنی در حال حاضر، چه مقدار پول یا چه تعداد محصول/خدمت در این بازار رد و بدل میشه. این اندازه رو معمولا به دو شکل بیان میکنن:
چطور اندازه بازار رو پیدا کنیم؟ اینجاست که کار یکم تخصصی میشه. شرکتهای تحقیقات بازار، گزارشهای دولتی، انجمنهای صنفی، و نشریات تخصصی معمولا این آمارها رو منتشر میکنن. البته خیلی از این گزارشها پولی هستن، اما گاهی میشه خلاصهای از اونها رو به صورت رایگان پیدا کرد. یه راه دیگه هم اینه که خودت دست به کار بشی و با روشهای تخمینی (مثلا از پایین به بالا یا از بالا به پایین) و با بررسی رقبا و صحبت با فعالان اون حوزه، یه برآورد کلی به دست بیاری.
نرخ رشد تاریخی و پیشبینی رشد آینده: نگاهی به گذشته، چراغی برای آینده
بازارها ایستا نیستن. یا دارن بزرگتر میشن، یا کوچیکتر، یا شاید هم با یه شیب ملایم در حال حرکتن. دونستن نرخ رشد تاریخی به ما کمک میکنه بفهمیم بازار در گذشته چطور رفتار کرده و چه عواملی روی اون تاثیر گذاشتن.
چرا نرخ رشد مهمه؟ بازاری که نرخ رشد بالایی داره، یعنی فرصتهای بیشتری برای کسبوکارهای جدید و توسعه کسبوکارهای موجود فراهم میکنه. برعکس، بازاری که در حال کوچک شدنه، میتونه زنگ خطری برای فعالان اون حوزه باشه.
پتانسیل بازار و فرصتهای توسعه: گنجهای پنهان را کشف کنید!
پتانسیل بازار یعنی اون حداکثر اندازهای که یک بازار میتونه در شرایط ایدهآل بهش برسه. شاید الان بازار به اون نقطه نرسیده باشه، اما با تغییرات مناسب، میتونه به سمتش حرکت کنه.
فرصتهای توسعه کجان؟
شناسایی این پتانسیلها و فرصتها، چراغ راه کسبوکارها برای نوآوری و پیشرفته.
دنیای کسبوکار مدام در حال تغییره. روندهایی میان و میرن و الگوهای جدیدی شکل میگیره. کسبوکارهایی موفقترن که بتونن این روندها رو زودتر از بقیه تشخیص بدن و خودشون رو باهاشون وفق بدن.
برای اینکه بفهمیم چه چیزهایی دارن بازار رو تکون میدن، باید به عوامل کلان محیطی نگاه کنیم. تحلیل PESTEL (یا STEP که خلاصه شدهی اونه) یه ابزار خیلی خوب برای این کاره:
دیگه دورهای که تولیدکننده هر چی تولید میکرد و مشتری مجبور به خرید بود، گذشته. الان مشتریها باهوشتر، آگاهتر، و پرتوقعتر شدن. درک تغییرات در رفتار اونها برای هر کسبوکاری حیاتیه.
چه چیزهایی در رفتار مصرفکننده تغییر کرده؟
کسبوکارها باید این تغییرات رو رصد کنن و خودشون رو باهاشون هماهنگ کنن. گوش دادن به صدای مشتری، تحلیل دادههای خرید، و انجام نظرسنجی میتونه خیلی کمککننده باشه.
دنیا پر از بازارهاییه که یا تازه دارن شکل میگیرن یا هنوز به پتانسیل کاملشون نرسیدن. این بازارها معمولا ریسک بالاتری دارن، اما اگه بتونید جای پاتون رو در اونها محکم کنید، میتونید به موفقیتهای بزرگی برسید.
ویژگیهای بازارهای نوظهور:
چطور بازارهای نوظهور رو شناسایی کنیم؟ به روندهای تکنولوژیک، تغییرات اجتماعی، و نیازهای برآورده نشده مردم دقت کنید. گاهی یک ایده ساده میتونه جرقهای برای یک بازار جدید باشه. مثلا بازار انرژیهای تجدیدپذیر، بازار محصولات مرتبط با هوش مصنوعی، یا بازار خدمات مراقبت از سالمندان در کشورهایی با جمعیت پیر، نمونههایی از بازارهای نوظهور یا در حال ظهور هستن.
تغییرات نظارتی و قانونی: بازی در چارچوب قوانین
همونطور که در بخش PESTEL گفتیم، قوانین و مقررات دولتی تاثیر زیادی روی بازارها دارن. این تغییرات میتونن هم فرصت ایجاد کنن و هم محدودیت.
کسبوکارها باید همیشه حواسشون به تغییرات قانونی باشه و خودشون رو با اونها تطبیق بدن. مشاوره با کارشناسان حقوقی میتونه در این زمینه خیلی مفید باشه.
خب، تا اینجا کلی حرف زدمی اما تهش چی؟ این همه تحلیل به چه دردی میخوره؟
ببین رفیق من، اگه صاحب کسبوکاری، این تحلیلها مثل نقشه گنج برات میمونه. بهت کمک میکنه:
استراتژیهای بازاریابی و فروش موثرتری طراحی کنی: میفهمی که پیامت رو باید به کی، کجا، و چطوری برسونی.
دنیای تحلیل بازار، دنیای پویاییه. هیچوقت نمیتونی بگی دیگه همه چیز رو بلدم. همیشه باید در حال یادگیری، رصد کردن، و تحلیل باشی. اما با داشتن ابزارهای درست و نگاهی کنجکاو، میتونی از این دنیای پر از تغییر، به نفع رشد و موفقیت خودت و کسبوکارت استفاده کنی.
امیدوارم این مقاله از سلسه مقالات آموزش بازاریابی از دوره ساز برات مفید بوده باشه و تونسته باشیم یه دید کلی و کاربردی از تحلیل بازار بهت بدیم. یادت باشه، این تازه اول راهه. برو دنبالش، بیشتر بخون، و مهمتر از همه، چیزهایی که یاد گرفتی رو در عمل به کار ببند. موفق باشی!
مقاله قبلی :
تقسیم بندی مشتریان اولین قدم برای شناخت واقعی مخاطب
: مقاله بعدی
تحلیل SWOT به زبان ساده
